FIZAHAN-TAKILA

VANIM-POTOANA VOALOHANY

TALOHAN'NY NISEHOAN'NY ANDRIAMANJAKA NANJAKA TATY IMERINA, KA HATRAMIN' ANDRIAMASINAVALONA NAHAVITA AN'IMERINA 4 TOKO.

Pejy fanolorana

Vanim-potoana faharoa

FIZARANA I

HATRAMIN'IREO VAZIMBA, KA HATRAMIN'I RALAMBO NAHITA AN'IMERINA.

TOKO I

HATRAM'IREO VAZIMBA, KA HATRAMIN'I RAFOHY SY RANGITA TEO ALASORA
(temps fabuleux)

Ireo pejy miloko manga no santionam-pejy napetraka ato Jereo 3-20 sy 139-199 ary 321-351
Lohan-teny	3
Famelaran-kevitra	5
I. FILAZA SAMIHAFA, NY AMIN'NY NISEHOAN'NY ANDRIAMANJAKA NANJAKA TATY.	7
Filaza voalohany	8
Anaran'ny andriana sy ny tany nitoerany	9
Ny mpanoa kosa, sy ny andriana resy	10
Filaza hafa indray	11
Filaza hafa kosa indray	12
Filazan'ny vaventy hafa sasany	14
Rasoalao sy Rapeto, ny niandohany Rasoalao avy any Ankaratra	15
Andringitra nitoeray vazimba kosa	17
Ambolamena sy fandranety	18
Ankatso atsinanan' Ambohipo, avarany	--
Ny olon-kendry miaraka amin'ny Vazimba, mpihevitra malaza sady mpanandro mahay	19
Antananarivo kely atsinanan'Ankaratra	--
II. FOMBA FANANDROANA ATAO NY MPANANDRO, TAMY NY ANDRO TANY ALOHA ELA	20
Ny amin'ny vintan'olona, renivintana zana-bintana	22
Tondronandro tsirairay mandeha aminy isan'andro vaky amin'ny 28 iray volana	25
Laha-bolana amin'ny rindrin-trano	30
Ny masoandro sy ny volana no foto-kevitra amoahany ny mpanandro ny tononandro	34
Famantarany mpanandro ny andro sy ny alina	35
Ny tonombolana	36
Orim-bintana amin'ny vazan-tany 4	38
amin'ny lanitra	-
aminy ny volo n'omby	39
amin'ny vorona	41
amin'ny faditra sy sorona	42
Fanalam-bitana	44
III. FOMBA FANAO NENTIN-DRAZANA, NY AMIN'NY SANTATRA.	48
Ny mpanantatra ny zavan'andriana	--
Ny santatra tsy fihinana, - fihinana	49
Raha hiseho ny andriana	50
Raha hivaoka hitsangatsangana, - hanafika	51
Raha hanorim-bohitra	53
Raha hanao tokan'trano	54
Santatra fanao ny vahoaka	57
(1) NOTE sur ces temps fabuleux	61

TOKO II

NY NANJAKAN'ANDRIAMANELO TEO ALASORA

I. Ramaitsoanala zana-dRabiby any Ambohidrabiby nalainy ho vadiny	65
Ambohidrabiby - Ambohitrabiby	-
II. Ny lambo maha anaran-dRalambo ny zanak'andriana vao teraka	66
III. Andriamanelo nanorina any Lasora	-
Andriamananitany manorina an'Ambohitrandriananahary, maty no vonono izy. Andriamboninolona no zanany	-
Ratsitohina zank'Andriamboninolona, sy Ralambo nampivadina - kobo omby havana	67
Resin'Andriamanelo ny vazimba sasany	-
IV. Izy nisehoan'ny vy taloha natao lefona, sy ny lakana	-
Ny manefy vy sy vilany ary vilia	-
Ny manefy vola	71
V. Izy nisehoan'ny famorana, tamin-dRamasy sy Ranoro zanany lahy	73
1. Ny fomba famorana fanao ny andriamanjaka sy ny havany akaiky hiaraka foràna amin'ny zanany	-
- mamono voalavo	-
- mivaky volo	-
- mampaka-dranomasina; misoratra	75
- manao saotra	80
2. Ny fomba famorana, hatr'amy ny Zanakandriamasinavalona no ho midina	-
VI. Ralambo zanany no nanaovan-tsikidy fony mbola tsy teraka izy, efa nahatoky ny olona ny sikidy	82
Ny amy ny sikidy sy Ranakandriana niposahany	-
1. Ranakandriana no nisehoany ny sikidy (sy ny sampy) sy ny tsindrimandry sy ny hitsakandro	-
2. Ny nanomezany Ranakandriana ny sikidy	85
3. Fomba sasany ny amy fisikidianana:	.
- ny mpianatra vao atsangana ho mpisikidy	86
Ny sikidy nisehoany:	.
- ny sikidy an-tanana	90
- ny faditra entina hanala ratsy	-
- ny ditra-ntsikidy, ny tsy mety sikidy	91
- ny sorona entina hitady soa	-
- ny ombi-sikidin'andriana; misy ataony sorombelona, ary misy koa ho vonoina	-
- Andriamanitra-mbi-an-trano	95
- Andriamanitra-miandra-vovonana	96
- ny mijery anjara masoandro	-
- ny aretina hoe lasan'ambiroa sy ny odiny	97
- ny aretina hoe mosavy n'olona	103
Odi-mosavinolona:	.
Odi-azombavy	104
-- fandika	105
-- fanòny	-
-- fehitratra	106
-- fitia	-
-- fònoka	107
-- kabary tsy misy	-
-- manara-mody	-
-- marary njavatra	108
-- roa dia	-
-- sanà	-
-- tadilava	109
-- taratra	-
-- tendrihatoka, -- tohina, -- tsi-tra-badi-matsaka	-
-- tsongodia, --voankanina, -- vorika	110
Ny atao ny mpisikidy maharesy ny mosavinolona indray:
-- ny vorongo-ntsampy itetehana ny hola-tafa	111
-- ny tetika amy ny voarampoitra	-
Ny sikidy nisehoan'ny tangena sy ny vonovorona	-
5. Ny mpisikidy mpanao fanafody odi-aretina nentindrazana	113
Odi-oritra, -- folaka	-
-- sinta, -- ozatra	114
-- hotsohotso, -- godry	-
-- halobòtra, -- kimavo	-
-- kitratraina, -- nendra	115
-- androbe, -- boiboika	116
-- bonobony, -- boka	-
-- dridra, --farasisa	-
-- tambavinjaza, -- mandalo	117
-- kankana, -- sakoitra	118
-- manehitra	-
-- hatina	119
-- tombok'afo, kifongo	-
-- kobay, --tety	120
-- hamatra	-
-- rohana	121
-- angatra	-
-- hanatra sy ny miolana am-pandriana	122
-- tevika, olitra	-
-- hozona, -- famaintisana ny nify	123
-- rano, -- kibo	-
-- pia, --fiafia, ambavafo, -- lolo, -- tazo	124
-- totongandronono, -- torana, -- andoha	-
-- tsindohaina, -- fery, -- maratra	125
-- may, -- hararaotra, -- hantsina	-
-- fanapenana rà, -- fampandoavana	126
-- fampandrotsoana, -- fampivalanana, fanempahana	-
-- fampievohana, -- barika, -- derona, -- mafonomby	127
-- fotsimaso	-
-- Ary ny mpisikidy mahalala ny kekitra ny biby, oditetika	-
Odi-tomboka (biby)	-
-- hala menavody	128
-- modimativaomitohy sy ny voantay	-
-- trambo, -- fanenitra, nenitra, takalo-panenitra	129
-- maingoka sy mambambohitra	-
-- mamba sy voay	-
-- tsingiala	130
-- raiboboka (hazo)	-
-- tsibobòka	131
-- toto. -- tandroka, -- andro	132
6. Ny amy ny hitsakandro sy ny tsindrimandry	133
Rakapila tamy ny Rabodonandrianampoinimerina	135
Tantaran'i R..., mpisikidy sy mpanandro sy mpanao hitsakandro, sy ny faditra ny 7 lahy, tamin'Andrianampoinimerina	137

TOKO III

NY NANJAKAN-DRALAMBO TEO AMBOHIDRABIBY

I. Ratompoamandrainy sy Ratsitohina vadin-dRalambo	139
Filazana ny manuscrit	-
Filazana hafa kosa	-
II. Avy ny tafika hanafika an-dRalambo eo Ambohipeno	140
Filaza ny manuscrits	-
Filaza hafa indray: tsy ny ady any Ambohipeno no nangalana azy 2 lahy : Andriantompokoindrindra sy Andrianjaka fa ny ady eo Ambohidrabiby nony ato aoriana	141
Ny amy ny Andriantompokoindrindra namono ny 3 no ho 5	142
Fomba ny fanorona	143
III. Nasiany Ralambo i Merinkasinina tamin' Andrianafovaratra	144
Mampiseho faherezana i Kelimalaza; orimbato eo Ambohobato	-
Analamahazo sy Ankazonorona eo Ambohobato	-
IV. Mianavaratra Ralambo, nankany Ambohidrabiby hifindra fonenana	146
Azy rahateo Ambohidrabiby	-
Filazana ny manuscrit: mahita ny jamoka sy ny besavily Ralambo	-
Filaza hafa kosa	-
Andrianjaka ao Langàna, sy Manànona sy Andringitra sy Mamiomby	146
Nanihiny ny fahavalo Ambohidrabiby, ka resy ireo	147
Vitan'i Ralambo ny avaratr' Ambohidrabiby sy ny andrefan' Ambohimanga, lao ny vazimba	-
V. Imerina hitan'i Ralambo; Andrianjaka ampitondraina an'Imerina; ny nametrahan' azy 3 lahy	-
1. Imerina hitany	-
Ny nanaovana azy hoe Imerin' ambaniandro	-
2. Andrianjaka ampitondraina fanjakana	-
Nianatsimo nankany Ambohibato Ralambo; miantso an' Andriamanitra sy ny razana, manao fitsapana azy 2 lahy zana' ny izy	148
Orimbato eo Ambohibato, filaza ny manuscrit	-
Filaza hafa kosa	-
Orimbato eo Ambatondrafandrana nametrahany azy Andrianteloray. Andriantompokoindrindra natao lahimatoa ny Merina, napetrany eo Ambohimalazabe; ny naterany; ny zafintsimaito menakeliny	149
Andrianamboninolona napetrany eo Ambohitromby sy kilonjy; izy 5 mianadahy naterany	150
(Rambavy kosa zanak' Andrianamboninolona, hafa reny - voir supplément. Andriandranando eo Ambohipeno no ipetrahany rahateo, ka Ambohibe sy Ambohimahailala &, nomena azy: ny naterany	-
4. Ary Andriampolofatsy zana-dRalambo naterany zanany lahimatoa hafa reny kosa, nomeny an'Antsomangy sy Ambohitrantenaina; izy no fizokiana amin'ny Zanadralambo	151
Ny nahazandry an'Andriampolofatsy nony tao aoriana, ka Andriampanarivomanga ary Lazaina natao tompon'ny fizokiana amin'ny Zanadralambo 6 toko	-
VI. Ny niambohoan-dRalambo	153
1. Ralambo nisehoany ny vady alàna ondrana; fady amin'ny fanambadiana aty Imerina	154
Ratsitohina sy Ralambo, izy nalana ondrana hametrahana ny fanjakana tsy mifindra	-
Raha olom-pady ampivadiana dia alana ondrana, dia amonoana omby, fomba fanao amin'izany	-
Ny mangaro fady, dia amonoana omby roa rambony, dia ampifamoterina ny vodiny, ary tsy ekena ny fanambadiana fa sahirana fa olona fady	155
Fady, tsy mahazo mifanambady mangaro fady maha foana ny fanambadiana raha atao	-
Ny fanambadiana ary, dia: -- vady alan' ondrana	156
-- vady andefasana vodiondry sy itorotoroan-dravina	-
-- vady fofo	157
Ny vodiondry natao ny Rabodonandrianampoinimerina hidin' ny fanambadiana	-
VII. Ralambo nisehoany ny fandroana amin'ny alahamady, fomba fanao amin'ny fandroana	-
1. Fomba ny fandroana fanao ny mpanjaka sy ny havany.	-
-- Anio mamono akoholahy mena	157
-- Mandro rano andro farany ny taon-dasana	158
-- Mamono ombivolavita sy ombimalaza sy omby androana &	--
2. Fomba fandroana fanao ny vahoaka	160
-- Manatitra jaka, sy manao arendrina, sy mamoy ny maty	161
-- Misafo rano, ary manao fo-tsi-aritra	--
-- Manao tatao sy mamono omby, trafonkena entina hivavaka amin'ny razana, tonombilany, tsikionina	162
-- Mifanatitra jaka hena, sy manao sambasamba amy ny hena vaovao sy ny mialina taona, sy mijaka amy ny kitoza, ary manao varanga	--
3. FANAMPY, NY AMY NY FANDROANA,(filaza ny vaventy:)
Ny velondraiamandreny mpanatatra,
-- mpamono ny akoholahimena.
-- mpaka ranomasina androany ny andriana	163
mamàna rano androana	164
-- manao vary n'andriana, mitsoka afo, mambeta vilany	--
-- mamono ombivolavita, (omby mitohitra aty Antananarivo)	--
-- Ny mamono ombivolavita any Ambohimanga, sy ny omby malaza ijakana	165
Didy amy ny fandroana:
-- vidy ny aina	166
-- vodihena	--
-- temipandroana, jakambehivavy, manary fandroana	167
Fo-tsi-aritra sy andro tsy maty--	167
Sambasamba. Sambasamba ny volana; ny Mpanjaka mamono ombivolavita atao ny taha ny volana alahamady, ary ny ambanilanitra mamono zavatra madinika manao fotsiaritra	168
Mitora-bolana amin'ny tain'omby na andriana na vahoaka	170
Ny tanimena sy ny ravoravo &	--
Mamoaka omby entina miakatra ny lapa	--
Misaotra omby, fomba fanao amin' izany	--
Ny ankizy vavy manao tsinkionina sy fampitaha	--
Ny zaza indray mihira	--
VIII. Ralambo niposahiny sampy masina: Kelimalaza Rafaroratra & Ny amin'ny sampy	173
1. FILAZA VOALOHANY (natonta tamin'ny taona 1873).
Rakelimalaza	--
Rafantaka sy Manjakatsiroa, sy Ramahavaly	175
Rabehaza	177
Ratsimahalahy	--
Ny 12 sampimasina ny Andriamnjaka an'ohatra izany	--
Ny mpitahiry sampy; mpitaiza andriana &	178
Ny sasany amy ny sampy efa tsy tian'andriana koa nariana	--
Ny sampimbahoaka ampandihizina no fizahana azy; ary ny sampy n'andriana, fohazina kosa no azy; fampandihizany ny sampimbahoaka	179
1. FILAZA HAFA KOSA FANAMPY NY AMY NY SAMPY	--
Efa onenany ny sampy ny tany tamy ny Ralambo nanjaka	--
Ny Ranakandriana sy ny sampy	180
Tamy ny Ralambo nanjaka, dia nanatona an-dRalambo sy ny sasany amy ny ireo Ranakandriana	--
Ny avy any atsimo	--
Tantara ny Kelimalaza	182
-- ny nahazoana azy any atsimo	--
-- ny didy ny arahina	185
-- ny fomba ny lamba ny, ny ombisikidy ny, ny tanimbary ny, ny zozoro ny, ny fatana sy ny vatomasina	187
-- ny nanandratana azy	190
-- ny misotro azy	190
-- ny mihosotra azy	194
-- ny hira atao aminy sy ny fanajana	--
-- ny hafaliany	196
-- ny hatezerany	198
-- raha avy ny valala	--
-- raha avy ny havandra	199
Rafaroratra, ny anaran'ny tetika aminy	--
Rafantaka, ny mitetika azy	200
Mandriambonga, ny nahazoan-dR... zanaka lahy taminy	202
Zanaharitsimandry, fanandratana azy	--
Ramahavaly, ny niakarany taty; mampiseho faherezana eo Mandroseza izy.	205
-- malaza amin'ny odimahery, maharesy azy	--
-- izy no ahalalan'ny andriana ny odimahery	--
-- ny odimahery sampy ihany, ny maha ody ratsy azy	206
-- ny mpitana azy mitetika azy mahefa ratsy	--
-- (Ramatsatso sy Soratra, ody mahery)	--
-- malaza amin'ny tafika indray Mahavaly	207
-- fanandratra azy	208
-- ny bibin-dRamahavaly	210
-- mamoaka toton'ody izy	--
-- manafana ny vahoaka, sy ny rano	211
-- ny mitetika azy	212
-- Rabehaza, ny niakarany taty	--
-- Ny omby amin'i Rabehaza tsy mba didian'antsy fa amtiny raha omby dikainy	213
-- ny ombisikidiny, ny vata itoerany	--
-- ny mitetika azy hahazo faherezana aminy	214
manahy ny taona izy, amonoana omby be rano	215
ny nahazoan-dR... ny fitahian-dRabehaza	217
Tsimahalahy, ny fanandratra azy	218
-- tsy mba didian'antsy ny ombiny anandratana azy, valala 7 entina hamono azy	--
-- ny ombisikidiny	--
Manjaibola, ny anarany &.	219
Maroakany, Hodibato, Rtaisimba, Mandresiarivo	--
Ary ny odi-havandra sy ny odi-famaton'omby	--
Falimpo omen'ny vahoaka ny mapnao odi-havandra, ary salohimbary araviravy ao anjorofirarazana	220
Ny sampy asandratra amin'izay andro tiany no lazainy, samy manana ny androny	221
-- Raha alakaosy no tiany: misy alakaosy lehibe iray volana ka volana alakaosy: ny fanamboarana azy isam-bohitra am-pamoriana ny vahoaka isam-pirenena	222
-- misy alakaosy kely, dia andro roa isam-bolana: ny misy sampy isam-bohotra, ny misy vorongony isan-trano	--
-- fanandratana ny zana-tsampy eo anjorofirarazana	223
ireo no ampandihizina	--
sy ampandroina	224
Ny mpitahiry sampy vao atsangana, mitetika azy	225
Ny mpitondra azy mivaoka sy miditra velondraiamandreny	--
SAMPY TAMIN'ANDRIANAMPOINIMERINA:
-- hamory	227
-- efa namory	228
-- izy nisehoan'ny sampy masina roambinifolo	229
-- Manjakatsiroa nahamasina azy ho andriana tokana	231
SAMPY TAMIN'I LAHIDAMA:	--
-- dia mba efa napetrany fa Manjakatsiroa tsy azony apetraka	232
-- "Na apetrako aza samy manamasina ny azy ao an-trano, samy mifady ny azy"	--
-- Kanefa tsy nino sampy Lahidama; tsy nino ny bibin-dRamahavaly; ny inoany azy	--
-- Leigro sy ny bibiny Mahavaly	233
SAMPY TAMIN'I RABODONANDRIANAMPOINIMERINA:	--
-- nampanatona azy avokoa ny sampy rehetra	--
-- ny inoany kokoa an-dRahamahavaly sy ny bibiny	--
-- Leialo (english) sy ny bibiny Mahavaly	--
-- Rabehaza sy Rabodonandrianampoinimerina any Itasy	234
-- ny 12 lahy, tanosy, mpanao odimahery: tsy naharesy azy Mahavaly, ka amatiny Rabehaza	--
SAMPY TAMIN'I RANAVALONA II - 186
Tenin'andriana nentin'ny iraka handoro ny sampy	--
-- ny odin'i Ramanatsimiavona aty avaratra &	235
-- vatamena, sampy eroa Betatao, tsy hita ho dorana	--

FIZARANA II

RALAMBO NAHITA ANY MERINA, KA HATRAMIN'ANDRIAMASINAVALONA NAHAVITA AN' IMERINA 4 TOKO.

I. ANDRIANJAKA VADIN-DRAVADIFO NO NAHAZO NY TENDROMBOHITRA TENY AVARATRA.
Ny nahazoanay ny tendrombohitra sasany	237
Ny nahazoany and-Ravadifo, avy aty Lazaina amy ny Zanadralambo	--
II. NANDEHA HIANATSIMO HO ANY ALAMANGA ONENANY.
Niakatra avy eo an-jorofirarazan'ny vohitra izy, di natao Ambohi-tsi-roa-manjaka no anarany	--
Tonga teo Ambatobe, nisambasamba fa hiditra, dia natao hoe i Fidirana	--
Tonga teo an-tampon'Analamanga, dia nisambasamba hoe ho arivo an-tanàna, ka arivo lahy no natao voanjo eo " dia eto An-tanan'arivo, hoy izy"	238
Ny vazimba teto dia nandositra dia lao	--
Ny Zanamahazo-omby eo Ambohimitsimbona, tompon'ny ala, nafindrany eto Ambohimanoro sy Ambohitsorohitra	--
Ny zanak'Andriampirokàna (Ratsimandafika sy Andriambodilova) teto Fidirana, nampifidiny ny tany avaratra	--
Ny fasan'Andriampirokana navela eo.	--
Andrianentoarivo teo Ambohipotsy, tsy nesorina	--
III. MIHADY AN'ANKADIMBAHOAKA IZY: ANDRIANENTOARIVO MANKANY VONIZONGO.
Ny nanaovana azy hoe Ankadimbahoaka	--
Ny nisehoan'ny nangatahan' Andrianentoarivo any Lohavohitra any voninzongo; orimbato eo Andringitra	--
IV. LASA NIANKANDREFANA NY VAZIMBA DIA LAO TOKOA.
Rasoalao sy Rapeto (filaza voalohany natonta tamin'ny taona 1873, manuscrit nahazoana azy	239
Filaza hafa indray, fa vazimba talohan'Andriamanelo izy mivady	--
1º Ny vazimba milevina manarakaraka ny vazimba niseho teto Imerina ka nivavahan'ny ntaolo izy --	--
Ranoro vazimba masina	240
Ny vazimba masina any Tanambola	243
Kotosarotra any Ampamaho	--
Ny any Ambohitrombalahy	244
Ny any Itasy	--
Ny ery Andranomainty	245
Ny zavatra akaikin'ny fantsakana	--
2º Vato am-panataovana	--
Vato filokàna	246
Vato tsapaina	--
Hazo am-panataovana	247
V. ANDRIANJAKA NO NAHITA AN'I VONIZONGO, SY NAHITA AN'IMERINATSIMO; ORIMBATO NAMETRAHANA AN' ANDRIANAMBONINOLONA SY ANDRIANDRANANDO EO AMBOHITSIROAMANJAKA.
1º Andrianentoarivo no nahitan'Andrianjaka an'i Vonizongo; tsy navelany hampinona	247
2º Andrianjaka no nahita an'Imerinatsimo sy ny basy sy ny vanja	--
3º Orimbato nametrahany azy roa tonta eto Ambohitsiroamanjaka	248
VI. Izy nisehoan'ny rova atsimo, sy ny trano fitomiandalana, sy ny andriana milevina eto Antananarivo	--
1º Trano-fito-miandalana	--
Trano masina sy trano manara	--
Fomba ny fasana	249
2º Ny mivavaka amin'ny razana	--
Fanao fiantso ny razana raha manasina andriana	250
Ny 12 nanjaka sy ny 12 tendrombohitra	252
Ny tendrombohitra 12 nomen' Andrianampoinimerina ombivolavita fa itoeran'ny razan'andriana	253
Ny velondraiamandreny natao hitondra ny ombivolavita amin'ny tendrombohitra 12, sy ny nanjaka milevina ao razanandriana	254
Tsy mety maty razana ny Andriamanjaka, nanaovana ny velondraiamandreny izany &.	255
Ny mirary: raja tonga ny fahoriana	256
-- raha mankany an-tafika ny lehilahy	257
VII. IZY NO NISEHOAN'NY FOMBA AMIN'NY FANDEVENANA SY FISAONANY NY MATY.
1º Fomba fanao amin'ny fisaonan'andriana miamboho	259
Ny amin'ny lakam-bola anitrihana azy	--
2º Fomba fanaon'ny vahoaka amin'ny fandevenana sy ny fisaonanana ny maty	262
Ny omby vonoina amin'ny maty:
-- omby iaretan-tory	265
-- omby afana ny famoizana	--
Ny omby dikaina, naman'ny omby famoizana	--
Ny amonoana ireo omby rehetra: mba ilofoan'ny maty, mba androahina ny ambiroan'ny omby hankao amin'ny tany falehan'ny maty	--
Ny vola indray ampombaina ny maty	267
Taloha, hono, raha maty ny olona &.	--
Manao tsangam-bato	268
Maniri-paty	269
Manao fasana	--
-- ny fasana natao fitahirizany ny vola sy ny harena	271
-- didim-panjakana amin'izany	272
Mamadika ny maty an-iritra	--
-- ombi-vadika sy ombi-saotra	--
Ny tsy atao am-pasan-drazana	273

TOKO II

ANDRIANTSITAKATRANDRIANA TEO ANTANANARIVO.

I. Ny zanany roa lahy, kasa ataony toeran-jaraina, ny nandosiran-dRafoloarivo mianaka; izy no nisehoan'ny tanimbary eo Betsimitatatra	275
II. Ny amy tanimbary voalohany eo andohasaha sy any Alasora; fomba fanao amin'ny asa-tanimbary	--
Ny miasa tanimbary	276
Fomba ny heniheny koa: ny loaka-ndrano	279
-- ny zozoro sy ny herana	280
Ny mandrary sy ny manimina	--
Ny manindrika sy ny manety	--

TOKO III

ANDRIANTSIMITOVIAMINANDRIANDEHIBE TEO ANTANANARIVO.

Manampy ny fefilohan'Andriantsitakantrandriana izy	282
Teny vinany nataony tamin'ny zanan'ny zandriny	--
Andriantsitakatrandriana lahimatoa nataony teto Antananarivo nataony hitondra ny fanjakana	--
Andrianjakanavalondambo namponenina tao Alasora	--

TOKO IV

RAZAKATSITAKATRANDRIANA MITONDRA TAPANY TEO ANTANANARIVO.

I. Andriana naditra ary tsy hendry koa izy ka nesorina ka Andrianjakanavalondambo no nampanjakaina --
1º Kabarin'Andriamampandry nampifidy ny vahoaka hoe: iza no ho anareo, ny fo tokana sa ny fo roa?	284
2º Nozonin'olona Razakatsitakatrandriana	--
Filaza hafa kosa	285
Filaza hafa indray	287
II. Fomba fanao amin'ny kabarin'andriana, ny miera amin'ny vahoaka	288
Fialan-tsiny	289
Miarahaba andriana sy manasina andriana	291
Manome toky andriana	--

TOKO V

ANDRIAMASINAVALONA TEO ANTANANARIVO.

I. IZY NAHAVORY AN'IMERINA 4 TOKO, DIA NISARAKA IMERINA 4 TOKO SY IMAMO 4 TOKO	293
1º Nanambady 12 izy, ka ny efa-dreny nanjaka, ny efa-dreny nanoa, ary ny efa-bavy momba	--
2º Nahavory an'Imerina 4 toko	--
Ny nahazoany ny Vakinifanongoavana	--
Andriampanarivofonamanjaka nanoa teo Fanongoavana; nomen'Andriamasinavalona azy i Ranavalotsimitovy (anabaviny) ho vady	294
Ny nateran'i Ranavalotsimitovy	295
3º Ny nahazoany ny Vakinombifotsy; loka nataon'izy roalahy Andriamasinavalona sy Andriambahoaka	296
II. MOSARY BE, SOA NATAON'ANDRIANDRIVOTRA ANY ANDRAISISA. MAMPITOMBO BE NY VARY ANY BETSIMITATATRA ANDRIAMASINAVALONA
1º Nisy mosary be 7 taona, tsi-miofy no anarany	--
Andrianinaona any Ambohipiainana	--
Andriandrivotra any Andraisisa	--
2º Manao fefiloha Andriamasinavalona, ka nataony hatreo andrefan'i Mahitsy ka hatreo avaratr'i Lanivato dia azo ho vary i Betsimitatatra	--
III. MANAO ZARA-TAIZA FA TSY ANDRIANA: IMERINA 4 TOKO LASANIZY 4 DAHY: -- ANDRIAMPANDRY.
1º 8 lahy no zanany, ary ny sampy no nanontaniana: iza no andriana handimby ahy?	298
Ny sampy Kelimalaza, i Soratra, i Matsatso	--
Laimanitrantany tompon'ny Matsatso nifidy an'Andrianavalonimerina Ambohitrabiby; maty novonoina Laimanitrantany, ary i Matsatso nariana.	--
2º Nikabary Andriamasinavalona "loaka ny akàny fa firy ny atody?"	299
Ny lamba triatran'Andriamampandry &.	--
Kabarin'Andriamasinavalona manao zara taiza fa tsy andriana: lasan'izy 4 dahy Imerina 4 toko	--
3º Andriamampandry; nasehony ny akoholahy 4 sy ny akohovavy iray ampovoany.	300
Ny voromahery 4	--
Ny fitsapany azy 4 dahy	301
IV. NY NANDAHARAN'ANDRIAMASINAVALONA NY FIRAZANAN'ANDRIANA HO 6 TOKO, SY NY NAMETRAHANY NY ANTEHIROKA, NY TALASORA.
1º Ny havanandriana 6 toko	303
Ny fonenany	--
Ny Zazamarolahy sy ny Andriamasinavalona nataony andriana mitoetra am-bodivona tompo menakely &	304
Ny Zanakandriana tsy mba anaty ireo 6 toko ireo, koa ny azy mihoatra noho ny an'ireo	305
Kabary nataony teo Ambato-vory ampaly namboleny teo nataony anarana hoe voan-tsi-aranany ny adala	306
Andrianjazanavalona nampanaovany ny tangena	--
2º Ny amin'ny Antehiroka sy Talasora	--
Antehiroka natao hasina sy tsitsika natao Zana-dahy no anarany (Andriampirokana no lahy)	307
Avo razana Antehiroka, razany	308
Izy 3 mianaka: Andriampirokana sy Ratsimandafika sy Andriambodilova namonoan'andriana ombivolavita &.	--
V. MIADY I MAROVATANA SY IMERINA 3 TOKO; NOTANAN'ANDRIANTOMPONIMERINA 7 TAONA NY RAINY TAO AMBOHIDRATRIMO.
1º Marovatana nataon'Andrianampoinimerina sanga kely, nanarin-drainy izy ka tsy nety &., dia miady	310
Fitaka nahazoan' Andriantomponimerina ny rainy ho tanana, hevitra nomen'Andrianentoarivo azy	--
2º Ny amin'iley Andrianentoarivo, filazan'ny manuscrit	--
filaza hafa kosa 238.	--
3º Notanan' Andriantomponimerina 7 taona ny rainy	311
Andriamaheninarivo andrian'ny Sakalava sy Andriantomponimerina	--
4º Mandoa vola Imerina anavotany an'Andriamasinavalona dia tonga aty Antananarivo Andriamasinavalona	--
Nony tao aoriana novangian'Andriantomponimerina taty Antananarivo ny Rainy	312
Ary misy filaza hafa kosa -- tsy azo avotam-bola Andriamasinavalona, nalain'ireo tantsaha	313
VI. TRIMOFOLOALINA	316
Filaza voalohany, ny amin'i Trimofoloalina	--
Teny napetraky Andriamasinavalona tamin'i Trimofoloalina	--
Soron'olona sorom-belona to velona	--
Filaza hafa kosa (Isan-kerin-taona 1877)	317
VII. NY NAHAZOANY AN'AMBOHIJOKY; NY 30 LAHY MANISOTRA NAMPONENINA TEO.
30 lahy sy 30 vavy tahan-dRamatoarasahala notsofina rano ho ambaniandro	321
Nisy andriana naditra teo Ambohijoky, nanirahan'Andriamasinavalona ireo 30 lahy: "raha afakareo io, dia ento ho anareo", dia afany	--
Dia natao manisotra ny anaran'izy 30 lahy	--
2º Ny amy ny ankizy, ary ny fombany fanompoana fanaon'ny aty Merina	--
-- ny fahazoana azy	--
-- fanompoany ny ankizy amin'ny didin'andriana	322
-- raharahan'ny ankizilahy	323
-- raharahan'ny ankizivavy	--
Ny azy Andriamanjaka	324
VIII. RATSISARAMBA NATAO N'ANDRIAMASINAVALONA VEHIVAVY MIFIDY LAHY; NY AMY NY FANAMBADIANA.
1. Ratsisaramba ary ny Doaka sy ny Malo	324
2. Didy nomen'Andriamasinavalona ny havanandriana ny amin'ny fakam-bady	325
Ny mandròrona, ny midina, ny misandratra	326
Didimpanjakana tamin' Andrianampoinimerina	327
Tamin'i Lahidama	332
Tamin'i Rabodonandrianampoinimerina
Tamin'i Rasoaherina	333
Ary novan-dRanavalomanjaka izao
FAMPAKARAM-BADY, fomba fanao nentin-drazana
Filaza hafa indray	335
- kabary fanao amin'ny fampakaram-bady (Malagasy Customs 1876)	337
Ny mampirafy	342
- varilahy	343
Ny misao-bady	344
Ny mampody vady misintaka	346
Ohabolana filaza ny amy fanambadiana	347
IX. NY NIAMBOHOAN'ANDRIAMASINAVALONA	359
Ny zavatra nataony	360
Nanao an'Andohalomasina
X. FOMBA FANAON' NY OLONA ATY IMERINA AMIN' NY FANJAKANA, NY ANDRIANA, SY NY HAVANANDRIANA.
1. Didin'Andriamsinavalona nametrahany ny havanandriana	361
Ny fiteny hoe Zanakamampara
Ny sarasara fiarahabana ny zanakandriana
2. Fomba fanajana ny Andriamanjaka
Ny elomena	363
Ny porizenitra amin'ny basy sy ny mozika
Ny tafondro
3. Ny Andriamanjaka manome voninahitra ny vahoaka ny	366
4. Fanajana ny raiamandreny sy ny zoky	368
Avara-patana toeram-panajana
Aiza ho entiko, - ny zoky arahabaina aloha	369
Mba ilalana
Aza fady, - aza tsiny	370
5. Arahaba fanao isan'andro
6. Ny fialahilahiana	373